فه‌رهه‌نگی پزیشكی / ددان ئینگلیزی - عه‌ره‌بی - كوردی

ناساندنی فەرهەنگ / Dictionary Introduction

بە کوردی:

ناونیشانی کتێب: فەرهەنگی پزیشکی / ددان (ئینگلیزی - عەرەبی - کوردی)

دانانی: د. سەعید عەبدوللەتیف عەبدولکەریم

ساڵی چاپ: ٢٠١١ (چاپی دووەم)

بڵاوکار: کتێبخانەی دڵشاد - سلێمانی

کورتەیەک دەربارەی فەرهەنگەکە:

ئەم فەرهەنگە کارێکی زانستیی وردە کە هەزاران دەستەواژەی پزیشکی بە گشتی و پزیشکیی ددان بە تایبەتی لەخۆدەگرێت. گرنگیی ئەم بەرهەمە لەوەدایە کە سێ زمان (ئینگلیزی، عەرەبی، کوردی) پێکەوە دەبەستێتەوە، ئەمەش یارمەتی خوێندکارانی پزیشکی دەدات تا بتوانن بە ئاسانی لە زاراوە ئەکادیمییەکان تێبگەن و هاوتاکانیان لە زمانە دایکەکانیاندا بدۆزنەوە.

د. سەعید عەبدوللەتیف بە وردی کاری لەسەر وەرگێڕانی زاراوەکان کردووە تاوەکو بە وردترین شێوە مانا زانستییەکە بگەیەنێت، ئەمەش بۆ تێگەیشتنی سەرچاوە پزیشکییە جیهانییەکان زۆر گرنگە. چاپی دووەمی ئەم فەرهەنگە کە لە سلێمانی بڵاوکراوەتەوە، سەرچاوەیەکی متمانەپێکراوە بۆ ناوەندە ئەکادیمییەکان و ناوەندەکانی تەندروستی لە هەرێمی کوردستان.

In English:

Book Title: A Medical / Dental Dictionary (English - Arabic - Kurdish)

By: Dr. Saeed Abdul-Lateef Abdul-Kareem

Publication Year: 2011 (Second Edition)

Publisher: Dilshad Library - Sulaymaniyah

Summary:

This trilingual dictionary is a vital academic resource designed specifically for medical and dental students and professionals in the Kurdistan region. Compiled by Dr. Saeed Abdul-Lateef, it bridges the gap between English medical terminology and its Arabic and Kurdish equivalents.

The dictionary focuses on providing precise translations for thousands of general medical and specialized dental terms. Its comprehensive approach helps users navigate academic textbooks and clinical journals more effectively. The second edition, published in Sulaymaniyah, remains a staple reference for libraries and medical institutions seeking to standardize and preserve medical terminology in the Kurdish language while maintaining global standards.

تایبەتمەندییەکانی ئەم فەرهەنگە (Key Features):

• زاراوەی تایبەتمەند: جەختکردنەوەی زۆر لەسەر زاراوەکانی پزیشکیی ددان (Dentistry).

• سێ ڕەهەندی: ئاسانکاری بۆ وەرگێڕان لە نێوان سێ زمانی گرنگی ناوچەکەدا.

• دیزاینی ئەلفابێتی: ڕێکخستنی زاراوەکان بەپێی پیتەکان بۆ دۆزینەوەی خێرا.

• بەکارهێنانی ئەکادیمی: گونجاوە بۆ نووسینی توێژینەوە و تێگەیشتن لە بابەتە پزیشکییە ئاڵۆزەکان.

خشتەی زانیارییەکان (Quick Info Table):

 چۆن كتێبێك بنووسم

ناساندنی کتێب / Book Introduction

بە کوردی:

ناونیشانی کتێب: چۆن کتێبێک بنووسم

نووسەر: خالید ئەلراجیحی

وەرگێڕ: بدوور ئەحمەد

بڵاوکار: چاپخانەی مێخەک

کورتەیەک دەربارەی کتێبەکە:

زۆرن ئەو کەسانەی خاوەن بیرۆکەی نایابن، بەڵام نازانن چۆن دەست بە نووسین بکەن یان چۆن بیرۆکەکانیان ڕێکبخەن تا ببێتە کتێبێکی چاپکراو. خالید ئەلراجیحی لەم کتێبەدا بە شێوازێکی زانستی و هەنگاو بە هەنگاو، پڕۆسەی نووسین لە سەرەتاوە تا قۆناغی چاپکردن ڕوون دەکاتەوە. نووسەر تیشک دەخاتە سەر ئەوەی چۆن بەسەر بەربەستە دەروونییەکانی نووسیندا زاڵ بیت و چۆن پلانێکی کاتی بۆ تەواوکردنی بەرهەمەکەت دابنێیت.

ئەم کتێبە تەنها بۆ نووسەرە پیشەگەرەکان نییە، بەڵکو بۆ هەر کەسێکە کە دەیەوێت ئەزموونی ژیانی یان زانیارییە پسپۆڕییەکانی لە چوارچێوەی پەرتووکێکدا بپارێزێت. وەرگێڕانی بدوور ئەحمەد و کوالیتی چاپی مێخەک، وای کردووە ئەم بەرهەمە ببێتە دەستبارێکی باش بۆ گەنجانی کورد کە دەیانەوێت بێنە ناو دنیای نووسین و چاپ و بڵاوکردنەوە.

In English:

Book Title: How to Write a Book (Chon Ktebek Bnusm)

Author: Khalid Al-Rajhi

Translator: Bdoor Ahmed

Publisher: Mekhak Publishing

Book Summary:

Many people possess brilliant ideas but struggle with how to start writing or organize their thoughts into a published book. In this guide, Khalid Al-Rajhi provides a systematic, step-by-step approach to the writing process, from the initial concept to the final publication. The author explores how to overcome writer’s block, stay motivated, and set a practical timeline for completion.

This book is not just for aspiring novelists but for anyone—experts, students, or hobbyists—who wishes to document their experiences or knowledge. Translated into Kurdish by Bdoor Ahmed and published by Mekhak, this work serves as an essential roadmap for the new generation of Kurdish writers, helping them turn their creative visions into reality.

تەوەرە سەرەکییەکانی ئەم کتێبە (Key Topics):

• هەنگاوی یەکەم: چۆن بیرۆکەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ کتێبەکەت بدۆزیتەوە؟

• ڕێکخستنی بابەتەکان: شێوازی داڕشتنی ناوەڕۆک و سەرپێست (Outline).

• زاڵبوون بەسەر ترسدا: چۆن دەستپێبکەیت و لە ناوەڕاستی ڕێگەدا نەوەستیت؟

• چاپ و بڵاوکردنەوە: ڕێنمایی بۆ قۆناغی دوای تەواوبوونی نووسین.

خشتەی زانیارییەکان (Quick Info Table):

 چیرۆكه‌ قورئانیه‌كان

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی کتێب: چیرۆکە قورئانییەکان نووسەر: ئەحمەد فەرید ئامادەکردن و وەرگێڕان: عەبدولجەبار قەرەداغی بڵاوکار: کتێبخانەی هەورامان (چاپی یەکەم، ٢٠١٠)

دەربارەی کتێبەکە: ئەم کتێبە کۆمەڵە چیرۆکێکی پەندئامێز و ڕاستەقینە لەخۆدەگرێت کە لە قورئانی پیرۆزدا باسکراون. نووسەر تەنها بە گێڕانەوەی ڕووداوەکان نەوەستاوە، بەڵکو بە وردی تیشکی خستووەتە سەر ئەو وانە و پەندانەی کە پێویستە مرۆڤی باوەڕدار لە ژیانی ڕۆژانەیدا سوودیان لێ ببینێت. وەرگێڕانی ئەم بەرهەمە بۆ سەر زمانی کوردی لە لایەن عەبدولجەبار قەرەداغییەوە، دەرفەتێکی باشی بۆ خوێنەری کورد ڕەخساندووە تا بە زمانێکی پاراو و سادە لە قووڵایی چیرۆکە خوداییەکان تێبگات.

ناوەڕۆکە سەرەکییەکان:

• چیرۆکی پێغەمبەران و ململانێی نێوان حەق و پووچ.

• بەسەرهاتی گەلانی ڕابردوو و هۆکارەکانی سەرکەوتن و تیاچوونیان.

• دەرهێنانی یاسا گەردوونییەکان و سوودە پەروەردەییەکان لە دەقە قورئانییەکان.

Book Introduction in English (English Introduction)

Book Title: Quranic Stories Author: Ahmed Farid Prepared and Translated by: Abduljabar Qaradaghi Publisher: Hawraman Library (First Edition, 2010)

About the Book: This book features a collection of moral and factual stories mentioned in the Holy Quran. The author goes beyond simple storytelling, meticulously highlighting the wisdom, lessons, and spiritual guidance that believers can apply to their daily lives. The Kurdish translation and adaptation by Abduljabar Qaradaghi provide Kurdish readers with an accessible and eloquent way to explore the profound meanings behind these divine narratives.

Core Contents:

• Stories of the Prophets and the eternal struggle between truth and falsehood.

• Accounts of past nations, exploring the reasons behind their rise and fall.

• Extracting universal laws and educational benefits from Quranic texts to foster spiritual growth.

 هه‌گبه‌ی زانیاری ٣٣٣٣ پرسیارو وەڵام لە ٣٣ بواردا

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی کتێب: هەگبەی زانیاری (٣٣٣٣ پرسیار و وەڵام لە ٣٣ بواردا) ئامادەکردنی: سالار هەولێری بڵاوکار: کتێبخانەی حاجی قادری کۆیی - هەولێر چاپ: چاپی دووەم، ٢٠١٣

دەربارەی کتێبەکە: ئەم کتێبە وەک ئینسایکلۆپیدیایەکی بچووک و چڕوپڕ وایە کە بڕێکی زۆر لە زانیاری گشتی لەخۆدەگرێت. نووسەر بە شێوازێکی سەرنجڕاکێش و لە ڕێگەی "پرسیار و وەڵام"ەوە، زانیارییەکانی لە ٣٣ بواری جیاوازی وەک (مێژوو، جوگرافیا، زانست، ئایین، ئەدەب، وەرزش، و چەندین بواری تر) پۆلێن کردووە. ئەم شێوازە وادەکات خوێنەر بە ئاسانی زانیارییەکان لەبەر بکات و ئاستی ڕۆشنبیری گشتی خۆی بەرز بکاتەوە.

خاڵە بەهێزەکانی ئەم کتێبە:

• هەمەجۆری: کۆکردنەوەی ٣٣٣٣ زانیاری جیاواز لە یەک بەرگدا.

• شێوازی فێرکاری: بەکارهێنانی سیستەمی پرسیار و وەڵام کە بۆ پێشبڕکێ و تاقیکردنەوەی زیرەکی گونجاوە.

• سەرچاوەی دەوڵەمەند: بۆ هەموو تەمەن و چین و توێژەکان گونجاوە کە دەیانەوێت خەزێنەی زانیارییەکانیان فراوان بکەن.

Book Introduction in English (English Introduction)

Book Title: Hagbay Zanyari (The Satchel of Knowledge: 3333 Questions & Answers in 33 Fields) Prepared by: Salar Hawleri Publisher: Haji Qadri Koyi Library - Erbil Edition: Second Edition, 2013

About the Book: This book serves as a compact and comprehensive encyclopedia of general knowledge. Through an engaging "Question and Answer" format, the author has categorized a vast amount of information into 33 diverse fields, including history, geography, science, religion, literature, sports, and more. This structured approach allows readers to easily digest and memorize facts, making it an excellent tool for enhancing general literacy and intellectual awareness.

Key Features:

• Diversity: It compiles 3333 distinct facts and pieces of information within a single volume.

• Educational Format: The Q&A style is ideal for educational competitions, quizzes, and self-testing.

• Wide Appeal: It is a valuable resource for individuals of all ages and backgrounds who seek to expand their intellectual horizons.

 ڕێساکانی فیقهی ئیسلامی

 دایك 

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی ڕۆمان: دایک (The Mother) نووسەر: ماکسیم گۆرکی (ئەلێکسی پیسکۆف)

دەربارەی ڕۆمانەکە: ڕۆمانی "دایک" یەکێکە لە کاریگەرترین بەرهەمەکانی ماکسیم گۆرکی و بە یەکێک لە بناغەکانی ڕیالیزمی سۆشیالیستی دادەنرێت. چیرۆکی ئەم ڕۆمانە دەوری کەسایەتی "پێلاگییە نیلۆڤنا" دەسووڕێتەوە، کە دایکی کرێکارێکی شۆڕشگێڕە. ڕۆمانەکە گۆڕانی قووڵی دەروونی و فکری ئەم دایکە نیشان دەدات؛ چۆن لە ژنێکی چەوساوە و ترسنۆکەوە دەبێتە تێکۆشەرێکی ئازا کە شانبەشانی کوڕەکەی دژی ستەم و نادادی دەوەستێتەوە.

گرنگی ڕۆمانەکە:

• وێناکردنی ژیانی کرێکاران: تیشک دەخاتە سەر ژیانی پڕ مەینەتی چینە هەژارەکان لە سەردەمی ڕووسیای قەیسەریدا.

• گۆڕانی کەسایەتی: نیشاندانی ئەوەی کە چۆن پەروەردەی سیاسی و خۆشەویستی دایکانە دەبنە هێزێک بۆ گۆڕینی کۆمەڵگا.

• ناوبانگی جیهانی: ئەم ڕۆمانە بۆ زۆرترین زمانەکانی جیهان وەرگێڕدراوە و کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر بزووتنەوە شۆڕشگێڕییەکان هەبووە.

Book Introduction in English (English Introduction)

Novel Title: The Mother Author: Maxim Gorky (Alexei Peshkov)

About the Novel: "The Mother" is one of Maxim Gorky’s most influential works and is considered a foundational masterpiece of Socialist Realism. The story centers on Pelageya Nilovna, the mother of a revolutionary worker. The novel traces her profound psychological and ideological transformation; from a frightened, oppressed woman into a courageous activist who stands alongside her son in the struggle against injustice and tyranny in Tsarist Russia.

Significance of the Novel:

• Portrayal of the Working Class: It vividly depicts the hardships and struggles of the poor during the pre-revolutionary era.

• Character Evolution: It illustrates how political awakening and maternal love can merge to create a powerful force for social change.

• Global Impact: Translated into numerous languages, the novel has served as an inspiration for revolutionary movements worldwide for over a century.

 ته‌كنۆلۆجياى تيشكه‌ئێكس

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی کتێب: تەکنۆلۆجیای تیشکەئێکس (X-Ray Technology) دانانی: مەریوان قفتان بڵاوکار: ناوەندی کولتوری کورد نۆرینبێرگ چاپ: چاپی دووەم، ٢٠١٦، سلێمانی

دەربارەی کتێبەکە: ئەم کتێبە یەکێکە لە سەرچاوە دەگمەن و گرنگەکان بە زمانی کوردی لە بواری فیزیا و تەکنەلۆجیای پزیشکیدا. نووسەر تێیدا بە وردی باس لە مێژوو، زانست و چۆنیەتی کارکردنی تیشکەئێکس (X-ray) دەکات. کتێبەکە وەک ڕێبەرێکی زانستی وایە بۆ خوێندکارانی بەشە پزیشکییەکان، فیزیا و ئەو تەکنیکارانەی لە بواری تیشکدا کار دەکەن، تا بتوانن بە زمانێکی زانستیی پاراو لە وردەکارییەکانی ئەم تەکنەلۆجیایە بگەەن.

تەوەرە سەرەکییەکان:

• بنەما فیزیاوییەکان: ناساندنی سروشتی تیشک و چۆنیەتی دروستبوونی.

• ئامێرەکان: ناساندنی پێکهاتەی ئامێرەکانی تیشک و گۆڕانکارییە تەکنەلۆجییەکان.

• پاراستن لە تیشک: باسکرنی ڕێگاکانی خۆپاراستن بۆ نەخۆش و کارمەندانی ئەم بوارە.

• بەکارهێنانەکان: ڕۆڵی تیشکەئێکس لە دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان و بوارە جیاوازەکاندا.

Book Introduction in English (English Introduction)

Book Title: X-Ray Technology Author: Mariwan Qaftan Publisher: Kurdish Cultural Center Nuremberg Edition: Second Edition, 2016, Sulaymaniyah

About the Book: This book is a vital and rare resource in the Kurdish language, focusing on the fields of physics and medical technology. The author provides a detailed exploration of the history, science, and mechanics of X-ray technology. It serves as a comprehensive scientific guide for medical students, physics enthusiasts, and radiographers, offering them a clear understanding of the technical complexities of X-ray imaging in their native language.

Key Topics:

• Physical Principles: An introduction to the nature of radiation and how X-rays are generated.

• Equipment: A breakdown of the components of X-ray machines and their technological evolution.

• Radiation Protection: Essential guidelines on safety measures for both patients and healthcare professionals.

• Applications: The critical role of X-ray technology in medical diagnosis and various scientific fields.

 كۆتایی ئێراق

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی کتێب: کۆتایی ئێراق (The End of Iraq) نووسەر: پیتەر و. گالبریت وەرگێڕان: مامکاک بڵاوکار: دەزگای ئاراس چاپ: چاپی یەکەم، ٢٠٠٧، هەولێر

دەربارەی کتێبەکە: پیتەر گالبریت، کە دیپلۆماتکارێکی ناسراوی ئەمریکی و شارەزایەکی نزیک لە کێشەی کوردە، لەم کتێبەدا شیکردنەوەیەکی قووڵ بۆ دۆخی عێراق دوای ڕوخانی ڕژێمی بەعس لە ساڵی ٢٠٠٣ دەکات. نووسەر پێیوایە کە عێراق وەک دەوڵەتێکی یەکگرتوو شکستی هێناوە و بەرەو هەڵوەشانەوە دەچێت. کتێبەکە بە تایبەتی باس لە مافی چارەی خۆنووسینی کورد و ئەو واقیعە سیاسییە نوێیە دەکات کە لە ناوچەکەدا هاتۆتە کایەوە.

گرنگترین تەوەرەکان:

• هەڵەکانی ئەمریکا: ڕەخنەگرتن لە سیاسەتەکانی ئەمریکا لە چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ پێکهاتەکانی عێراق.

• پرسی کورد: تیشک خستنە سەر مێژووی چەوسانەوەی کورد و گەشەکردنی قەوارەی هەرێمی کوردستان.

• دابەشبوونی تائیفی: شیکردنەوەی ململانێی نێوان شیعە و سوننە و کاریگەرییان لەسەر پارچەبوونی وڵات.

Book Introduction in English (English Introduction)

Book Title: The End of Iraq Author: Peter W. Galbraith Translator: Mamkak Publisher: Aras Press Edition: First Edition, 2007, Erbil

About the Book: In "The End of Iraq," Peter W. Galbraith, a former American diplomat and a prominent figure in international relations, provides a provocative analysis of Iraq’s fate following the 2003 invasion. Galbraith argues that Iraq as a unified nation-state has effectively ceased to exist, fractured by deep ethnic and sectarian divisions. The book is particularly noted for its sympathetic view toward Kurdish independence and its critique of the Bush administration's nation-building efforts.

Key Themes:

• Policy Failures: An examination of how U.S. misconceptions about Iraq led to a disastrous occupation and civil strife.

• The Kurdish Case: A detailed look at the emergence of a de facto independent Kurdistan and its role in the future of the region.

• Sectarian Divide: An analysis of the irreconcilable differences between the Shia and Sunni populations that contribute to the country's disintegration.

 كۆتایی جیهان نیشانه‌كانی ڕۆژی دوایی گه‌وره‌و بچووك

كۆتایی جیهان
نیشانه‌كانی ڕۆژی دوایی گه‌وره‌و بچووك
له‌گه‌ڵ وینه‌و نه‌خشه‌و ڕوونكردنه‌وه‌كان
نووسینی د. محمد بن عبدالرحمن العریفي
وه‌رگێڕانی مامۆستا مصدق محسن
چاپی یه‌كه‌م 2012
بڵاوكار كتێبخانه‌ی حاجی قادری كۆیی هه‌ولێر

 نان فرۆش

 خانەوادەو ڕێکخراوە مەترسیدارەکانی جیهان

ناساندنی کتێب بە کوردی (Kurdish Introduction)

ناونیشانی کتێب: خانەوادە و ڕێکخراوە مەترسیدارەکانی جیهان نووسەر: مەنسوور عەبدولحەکیم وەرگێڕان: چیا هادی بڵاوکار: کتێبخانەی گەشە

دەربارەی کتێبەکە: ئەم کتێبە یەکێکە لەو بەرهەمانەی کە تیشک دەخاتە سەر لایەنە شاراوەکانی مێژوو و سیاسەتی نێودەوڵەتی. نووسەر تێیدا باس لەو خانەوادە دەوڵەمەند و ڕێکخراوە نهێنییانە دەکات کە دەوترێت لە پشت پەردەوە کۆنترۆڵی ئابووری و بڕیارە سیاسییەکانی جیهان دەکەن. کتێبەکە بەدوای ڕەگ و ڕیشەی ئەو گروپانەدا دەگەڕێت کە کاریگەرییان لەسەر گۆڕینی ڕووداوە گەورەکانی مێژوو هەبووە و هەوڵدەدات تێبگەین چۆن سەروەت و سامان و دەسەڵات لە دەستێکی کەمدا کۆکراوەتەوە.

تەوەرە سەرەکییەکان:

خانەوادە دەستڕۆیشتووەکان: وەک ڕۆتشیڵد، ڕۆکفێلەر و ئەو خێزانانەی خاوەنی بانق و کۆمپانیا زەبەلاحەکانن.

ڕێکخراوە نهێنییەکان: باس لە ماسۆنییەت، ئیلومیناتی و ئەو کۆمەڵە نهێنییانەی کە کاریگەرییان لەسەر سیاسەتی نێودەوڵەتی هەیە.

تیۆری پیلانگێڕی: شیکردنەوەی ئەو پلانانەی کە دەوترێت بۆ داڕشتنەوەی نەخشەی جیهان و کۆنترۆڵکردنی گەلان داڕێژراون.

---

Book Introduction in English (English Introduction)

Book Title: Families and Dangerous Organizations of the World Author: Mansour Abdel Hakim Translator: Chia Hadi Publisher: Gasha Library

About the Book: This book is an intriguing work that sheds light on the hidden aspects of history and international politics. The author explores the powerful families and secret organizations that are often alleged to control global economics and political decisions from behind the scenes. The book traces the roots of these groups and their influence on major historical events, attempting to explain how immense wealth and power have been concentrated in the hands of a select few.

Key Themes:

Influential Families: Such as the Rothschilds, Rockefellers, and other dynasties that dominate global banking and major corporations.

Secret Societies: An exploration of Freemasonry, the Illuminati, and other clandestine groups that exert influence on international affairs.

Conspiracy Theories: An analysis of the alleged agendas designed to reshape the global map and exercise control over nations.

 چوار ئیمامه‌كه‌ی ئیسلام

 هونەری ژیانێکی باش

 پڕ لە ئەوین بە

 بە ئینگلیزی بیربکەوە خێراتر قسە بکە

 منداڵه‌ ژیره‌كان